Çin Komünist Partisi nasıl kuruldu?

Çin Komünist Partisi'nin doğuşu, 20. yüzyılın başlarında, ülkenin siyasi ve sosyal dinamiklerinin derin bir dönüşüm geçirdiği bir dönemde gerçekleşti. 1919'daki 4 Mayıs Hareketi, genç entelektüellerin ulusal bağımsızlık ve toplumsal reform talepleriyle ortaya çıkması, bu yeni siyasi yapılanmanın temel taşlarını oluşturdu. 1921 yılında yapılan ilk kongrede, bu yeni ideolojiyi benimseyen bir grup, partinin temellerini atarak, Çin'in kaderinde önemli bir rol oynamaya aday bir yapı oluşturdu.

Çin Komünist Partisi (ÇKP), 1 Temmuz 1921 tarihinde Şanghay'da kurulmuştur.

ÇKP'nin kuruluşuna giden süreç şu şekilde özetlenebilir:

• 4 Mayıs Hareketi (1919). Çin'deki ilk nüve, Birinci Dünya Savaşı'nı izleyen yıllarda, Versailles Barış Antlaşması'nın ardından ülke genelinde üniversite öğrencileri ve entelektüellerin başlattığı protesto hareketinden doğmuştur.
• Kuruluş Ulusal Kongresi (1921). Temmuz 1921’de Şanghay’da 13 delegenin katılımıyla ÇKP’nin ilk kongresi toplanmış ve partinin kuruluş tarihi olarak kabul edilmiştir.
• İlk üyeler. Chen Duxiu ve Li Dazhao gibi dönemin önemli aydınları, partinin kurucu isimleri arasında yer almıştır. İlk yılda 57 üyesi olan parti, ilk zamanlarda Sovyetler Birliği Komünist Partisi ve onun öncülüğündeki Komünist Enternasyonel’in (Komintern) desteği ile faaliyetlerini yürütmüştür.

ÇKP, 1949’da Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulmasından sonra iktidarda kalmaya devam etmiştir.